Тоштер – эрталалше ӱмырын шерже

Шочмо калыкнан тӱвыра поянлыкшым аралымаште тоштер-влак кугу пашам шуктат.  Шернур районысо А.Конаков лӱмеш музейын пашаеҥ же-влакат ты шотышто моло деч огыт ойыртемалт. Кодшо кечы лаш те нуно 25 ияш лӱмгечым палемдышт.

Марий Элна тӱрлӧ тоштерлан поснак поян. Нунын коклаште Шернур районысыжо икмыняр шкешотанрак. Оралтыште эртыше курымын  шӱлышыжӧ аралалтеш: ХХ курым тӱҥалтыште Н.Заболоцкий, он чыкылык марий ончылъ еҥ-влак тӱҥалтыш шинчымашым налыныт. Вара педтехникум, 10-шо номеран СПТУ-н тӱшкагудыжо верланен. 1988 ийыште тунам се исполкомым вуйла тыше Д.Шагиахметов орал тым олмыктымо да тоштерым почмо нерген пунчалым луктын. Рӱдӧ йогыным кычалмаште пашан ветеранже В.Иванов, шанчы зе- влак Н.Иванов, Н.Попов, Р.Бушков, Т.Евсеев лӱмеш тоштер паша еҥ-влак  ятыр полшеныт.

300 квадрат метр наре кумдыкан  оралтыште таче 6500 наре экспонат уло. Но тоштерыш пурымеке, ты поянлыкым пӱтынек огына уж. Утларак ужашыже — аралымаште.

— Ме тӱҥалтыш гычак кӧргӧ чоным аралыше рӱдер семын пашам ыштенна. Шке йырна верысе сӱретче, серызе-влакым чумыренна. Нунын ятыр сӱретышт, книгашт таче тоштерын шерге поянлыкше семын аралалтыт, — ойла тоштерын ончычсо директоржо, кызыт райо нысо администрацийыште культура пӧлкам вуйлатыше А.Швецова. Августа Алексеевна 20 ийым ты тоштерлан пӧлеклен. Тыш те тудо тоштер па шаеҥ семын шинчымаш дене пойдаралт кушкын, тыште калык пагалымашым сулен.

— Ме тоштерым шке суртна семынак ужына, — ойла наука шотышто па шаеҥ Т.Гусева. – Оралтым ачалаш, у экспозицийым чоҥаш, арулык- мотор лы кым кучымо шотышто чылажымат тӱшкан ыштена. Сай лектышланат тӱшкан куанена.

Таче тыште шым зал уло: пӱртӱс, историй да сылнымут, краеведений, Н.Заболоцкийлан пӧлеклыме, сар да патырлык, выставка зал, марий кудо. Выставка залыште А.Ивановын, И.Ямбердовын, А.Антроповын, И.Карповын, А.Григорьевын, А.Курочкинын, Н.Токтауловын да молынат сӱретышт вераҥдалтын. Кидмастар П.Николаевын пушеҥге моклака гыч ыштыме арверже-влак ончыкталтыт.

— Эртыше ийыште Шернур район администраций 300 тӱжем теҥгем тоштерын фондшым кумдаҥдаш кучылтын, — ойла тоштерын тачысе вуйлатышыже Л.Иванова. — Тыге тӱҥ оралте пелен XIX-XX курымысо марий пӧрт шочын. Эртыше курымласе илыш йӧным тичмашын ончыктымо: кугу йошкар коҥга, олымбал, ӱстел, пу кровать, вынер куымо стан,  пу да кумыж гыч ыштыме кӱмыж-совла. Икмыняр жап гыч тыште турист, уна-влаклан илен каяшышт чыла йӧн лиеш, маныт. Тунам теат, лудшына-влак, тышке толын, шерге уна семын, марий кочкыш-йӱыш дене сийлалт, Марий Элнан эрталалше илыш шержым шижын кертыда. А кумда тӱня дене кылым кучынеда гын, тыштак Интернет лиеш.

З.Глушкова

Снимкылаште: А.Швецова; кидмастар Л.Веткина, лӱмгече дене саламлен, Л.Ивановалан шке тӱрлымӧ солыкшым кучыкта

Авторын фотожо

Добавить комментарий