Подкогыльо – финн-угор кочкыш фестивальыште…

RST_2841

18-19 июльышто Удмурт Республикысе Шаркан район Быги ялыште тӱнямбал кӱкшытан «Быг-Быг» икымше финн-угор кочкыш фестиваль эртен.

Тудо «Быги – 2014 ийыштне финн-угор тӱнян культур рӱдолаже» программе негызеш илышыш пурталтын. Кочкыш фестивальыш Удмурт, Марий Эл, Татарстан республикла, Пермь кундем, Киров область, Эстоний Венгрий, Финляндий да Франций гыч чылаже 700 утла участник чумырген. Марий Эл гыч республикысе Марий культур рӱдер директорын обязанностьшым шуктышо Р.Юрьева, Советский район гыч марий кочкыш кулинар-мастар Г.Щербакова, «Кугезе кумыл» ансамбль да фотограф Е.Никифоров лийыныт.

Фестивальым почмо деч ончыч чыланат шым памашыш миеныт. Кок кече жапыште «Кулинар мастарлык да таҥасымаш», «Культур менеджмент», «Традиционный культур» усталык да шинчымаш площадке-влак пашам ыштеныт. Тыштак мастер-класс эртаралтын. Культур пӧртыштӧ верысе производитель, декоративно-прикладной искусство мастар-влакын сатуштым темленыт. Туштак эртыше пресс-конференцийыште Шаркан район администрацийым вуйлатыше А.Прохоров, тудын икымше алмаштышыже В.Макаров, Быги администрацийым вуйлатыше Н.Беляева, верысе кыдалаш школ директор А.Голубин ялозанлык, районын ончыкылыкшо дене кылдалтше йодыш-влаклан вашештеныт. Марий Эл гыч делегаций тӱрлӧ калык илыман кундемыште шочмо йылмым туныктымо нерген йодышым пуэн. Вуйлатыше-влакын палемдымышт почеш, удмурт йылмым туныкташ арняште 4-6 шагат (тӱҥ шотышто — факультатив семын) ойыралтеш.

Фестивальым пайремын озаже-влак почыныт. Участник-влакым Удмурт Республикын физический культур, спорт да туризм шотышто, национальный политике министр-влакын обязанностьыштым шуктышо-влак И.Краснов ден Л.Буранова саламленыт. Марий Элын Культур, печать да калык-влакын пашашт шотышто министерствын саламлыме мутшо дене Р.Юрьева палдарен. Концерт программе годым «Кугезе кумыл» ансамблят шке мастарлыкшым ончыктен.

Мероприятийын тӱҥ шонымашыже финн-угор тӱняште у культур традицийым вияҥдыме дене кылдалтын. Быги кундем кок кечылан кугу рестораныш савырнен. Финн-угор калык-влакын тынар кочкыш-йӱышыштым эше кушто ужат да тамлен кертат? Тушто яра сийлен огытыл, кажне кочкышым ик кечаш ялысе валюто, ик быг (лу теҥге), дене алмаштеныт. «Кугезе кумыл» ансамбльын участникше-влакын ямдылыме марий «Кудышт» пайрем площадкым сайынак сӧрастарен. Римма Алексеевнан палемдымыж почеш, Советский районын озаватыже-влак Удмуртийыш шӱрашан, коман мелнам, когыльым, таурам, ӱян туарам, пурам намиеныт. Нуным кок удмурт ешыш илаш пуртеныт. Озавате марий родо-влакым перемеч дене сийлен, мончаш пуртен.

Эстоний гыч Руукельмыт ешын финн-угор кочкыш нерген лекцийышт чылалан келшен. Людмила ден Айвар этнотуризмым вияҥдымаште калык кочкышым кучылтмо опыт дене палдареныт.

Кастене шым участник кулинар таҥасымашке ушнен. Чылаштланат ик тӱрлӧ ингредиент гыч 90 минут жапыште тӱҥ кочкышым да дессертым ышташ кӱлын.

Марий Элын чапшым аралыше Галина Александровна Щербакова заданийым эн ончыч шуктен. Тудо коҥгаште пареҥгым жаритлен, жаритлыме поҥган да ужар шудан кол омлетым ыштен. Чыла тидым пакчасаска дене моторын сӧрастарен. Конкурсышто Франций гыч толшо профессионал повар сеҥышыш лектын. Икымше кече этнодискотеке дене иктешлалтын.

Кокымшо кечын чыланат финн-угор кочкышым ямдылен ужаленыт. Мемнан делегацийна подкогыльым ыштен. Марий кочкышым 646 быглан ужаленыт. Сеҥыше-влак деч шым быглан гына шагалрак ужаленыт. Но марий озавате-влакын кумылышт йӧршынат волен огыл, молан манаш гын подкогыльо чылалан келшен да нунылан пеш шукын тауштен ойленыт.

Икымше тӱнямбал финн-угор кочкыш фестивальым иктешлымаште чылаштымашт Быг-нянь (каравай) ӧрыктарен. Кугу йыргешке киндым Быги ял калык ямдылен. «Кугезе кумыл» ансамблят фестивальын дипломжо, Г.Щербакова сертификатше да тауштымашыж дене палемдалтыныт.

С.Пехметова. gazetamariel.ru

Снимкылаште: Г.Щербакова — уремыште вераҥдыме коҥга ончылно; Е.Никифоровын фотожо.

Добавить комментарий