«МОРКО СЕМ» шинчавӱдым ӱштыктен

Спектакль тӱҥалме деч ончыч ончаш толшо-влакым Марий Эл Кугыжаныш Погын вуйлатышын алмаштышыже, Оньыжа А.Иванов, Морко районысо администраций вуйлатышын алмаштышыже А.Александров, М.Шкетан лӱмеш драме театрын директоржо Ю.Русанов саламленыт да ончаш толмыштлан тауштеныт.

… Занавес почылтеш. Сценысе декорацийыште Морко кундемысе Элнет эҥер лап торашке шарлен возын. Чоным кӱрыштын, гармонь сем йоҥгалт кая. Действий тӱҥалеш. Тудо Кугу Отечественный сар жапым авалта. Шочмо эллан неле жапыште марий калыкын шочшыжо-влакат тушман ваштареш рӱж шогалыныт. Кажне ял шке эргыжым сар тулыш ужатен. Ялыште кодшыжо лым лийде пашам ыштен. Илыш пеш неле лийын гынат, самырык-влак йӧратымашын тулжо дене йӱленыт. Тиде пьесыштат Стапан Микале (рольым Сергей Данилов модын) сокыр лийын. Туге гынат йӧратыме Манюкшо (Алина Егошина) тудым вучен шуктен. Ончыкыжым  Микалын “шинчаже” да ӱмыр пелашыже лийын.

Спектакльым ончышо-влак куштыжо куанен воштылалыныт, куштыжо  шинчавӱдымат ӱштылыныт. Тыге калык чоным тарватен кертмыштлан  театрын артистше-  влаклан тауштыман. Нуно геройыштын образыштым моштен чоҥеныт, «коваштышкыштак» пуреныт. Сценысе герой-влак дене пырля ончышо-шамычат ик семын куаненыт, тургыжланеныт.

— Ты спектакльым Морко калык ончыко лукташ амалжат кугу. Вет тӱҥ геройын, Стапан Микалын,  прототипше Морко районысо Марий Кужер ялын шочшыжо Михаил Степанович Степанов, — палемден театрын директоржо Ю.Русанов.

М.Степанов 1923 ий 27 августышто кресаньык ешеш шочын. Кугу Отечественный сар тӱҥалме ийын Морко кыдалаш школым тунем лектын да Йошкар-Оласе Горький лӱмеш Поволжский лесотехнический институтыш тунемаш пурен. Но тунемашыже кужунак логалын огыл. 1942 ий май тылзын Совет Армий радамыш  налыныт. Сӧй пасушто ик кредалмаш годым нелын сусырген да сокыр лийын. Госпитальыште кужу жап эмлалтмеке, Курскысо музыкальный школым тунем лектын. Тылеч вара Марий кугыжаныш театрыште, Моркысо колхоз театрыште,  Арын селасе йоча пӧртыштӧ, Моркысо культур пӧртыштӧ,  музыкальный школышто пашам ыштен. Ты жапыште шуко мурым да баянлан пьесе-влакым серен. С.Николаевын «Тый кӱлат, тыяк!», «Пиал шинчан ӱдыр», В.Крыловын «Маныт, шочмо – неле кече», Ю.Галютинын «Шем шинчан моторем» почеламутыштлан возымо да моло мурыжымат калык кызытат куанен колыштеш да шкежат уло кумылын мура. Михаил Степановичын пашажым кӱкшын аклен, 1983 ийыште Марий АССР культурын сулло пашаеҥже лӱмым пуэныт.

Спектакльым режиссер семын Роман Алексеев шынден. Сценыште Михаил Степановичын образшым Морко районысо Кораксола ялын эргыже, Марий Эл Республикын сулло артистше Сергей Данилов устан чоҥен. Тудлан Михаил Степановичын кундемыштыже шочын-кушмыжат полшен докан.

— Спектакльыште тудын рольжым чоҥаш ӱшанымекышт, Михаил Степановичын илыш корныжым угычын шергальым. Сокырын рольжым ужшылан чоҥаш куштылго огыл. Садланак тыгай туткарыш логалше-влакын койышыштымат шымлаш логалын. Модмем калыклан келшен. Тугеже тыршымем арам лийын огыл, — каласен С.Данилов.

mariel.org.ru

Добавить комментарий