Разведчикын подвигше

Александр Харитонов Йывангасола ялеш шочын-кушкын. 1940 ийыште “Заря” колхозышто ял озанлык арверым олмыктен. Армийыш каен, присягым налын. Александр полковой школым младший сержант званий дене тунем лектын. Касвелне сар тÿҥалын, командований тудым разведшколышко тунемаш колтен. А. Харитонов, школым лейтенант званий дене тунем лекмеке, разведгруппым поген.

1941 ий 8 июльышто Москва ÿмбач фашист разведкын самолетшо чоҥештен. Истребитель-влак нöлталалтыныт, но фашист самолет писын кораҥ каен. “О противовоздушной обороне Москвы” постановлений лекмеке, лейтенант Харитоновын группыжо Смоленск ола лишке каен.

21 июль кастене Смоленск ола ÿмбач Москва велке немыч бомбардировщик-влак чоҥештеныт. Харитоновын разведгруппыжо тидын нерген Москвашке увертарен. Тушто истребитель-влак фашист бомбардировщик-влакым вашлийыныт, нунын чоҥештыме радамыштым пудыртеныт. 400 тушман самолет, яралан бомбым кышкен, мöҥгеш савырнен. Но нуным зенитчик колтен огыл — шукыжо йÿлен волен. Москвам тушман деч арален коденыт.

1942 ий телым Москва верч кугу кредалмаш эртен. Шошылан фашист войска Смоленск ола марте чакнен каен. Калининский областьын чодыран верыштыже шуко фашист тÿшка кодын, нуно тыныс калыкым толеныт, пуштеденыт. Тушман группа-влакым пытарымаште диверсионный разведгруппа командованийын приказшым шуктен. Лейтенант Харитоновын  группыжо 50 красноармеец марте шукемын. Нуно наступательный позицийыш куснат. Южгунам тушман деч шагалын лийыныт гынат, салтак подразделений толын шумешке, моштымышт дене кредалыныт. Разведчикын группыжо Смоленск, Минск ола-влакым, Беларусьым, Литвам утарымаште лийын. Кенигсберг олам утарыме годым лейтенант А. Харитонов нелын сусырген. Медсанчастьыш логалын, тудо тошкалынат кертын огыл. Санитарный самолет тудым Москва госпитальыш конден. Врач-влак разведчикын илышыжым утареныт, пурла йолжым пулвуй марте пÿчкыныт.

1944 ий шыжым старший лейтенант Харитонов шочмо ялышкыже пöртылын. Йывангасолаште ватыже Александра Макаровна вашлийын. Кошташ лийже манын, пу йолым ыштен. Палисадникеш вишня-влакым шынден. Мÿкш омартажым ончен. Заготовитель пашаш пурен, имне дене коштын.

1955 ийыште Москва гыч серыш толын. Кугу Сеҥымашлан лу ий теммылан разведуправлений А. Харитоновым пайремышке ÿжын. Ватыже Александра Макаровна дене Москвашке каеныт. Тунам старший лейтенант Харитоновлан капитан званийым пуэныт да юбилей медальым пижыктеныт. Разведшколышто инструктор пашам намияш йодыныт. Келшаш йöсö лийын. Йол сусырген, Йошкар Шÿдыр орденлан шуко тыршен… Капитан Харитонов ватыж дене мöҥгö пöртылыныт. Тыныс илыш шке корнышкыжо пурен.
1961 ий мартыште боевой разведчик А. Харитонов дене Йывангасола ял калык ÿмырешлан чеверласен.

Г. АЙТУКОВ

Йывангасола ял, Краснокам район

Добавить комментарий