Мöҥгö пöртылмаш

Тиде 1996-97 ийлаште лийын. Бурай села воктене корно тÿрыштö рвезе лап шинчымаж гычак машинам чарташ кидшым нöлтале. Мый самырык годым “Машинам лиеш гын, корнышто шогышо-влаклан чарныде ом эрте” манме мутемым шукташак тыршем. Рвезе “Красный Холмыш” манын пурен шинче. Вара вигак “Чарнымыланда тау, но корнылан тÿлаш оксам уке”, — пелештыш. “Мый тыйым оксалан верч шым шынде”, — вашештышым. Тудо кузе ик ыр деч посна кодмыж нерген ойлаш тÿҥале.

“Мый Москваш сатулан мийышым. Кок кугу китай сумкам теменам ыле. Москвасе вокзалыште поездыш шинчаш пагыт шумым вучымем годым Самара вел гыч кок рвезе дене палыме лийым. Нунат сатум налыныт, поездым вучат. Палыме лиймек, кумытын ик кленча аракам подылна. Изиш шинчымек, иктына эше ик пеллитрым кондыш. Тудыжымат ястарышна. Вара Москваште улмынамат, сак лияш кÿлмö нергенат мондышна. Кумшо кленчалан кумытынат каяш келшышна. Воктенна интеллигент гай чийыше пöръеҥ книгам лудын шинча ыле. Тудо мемнан сумкана-влакым ончал шогаш келшыш. Мемнан вокзалым вашкыде савырнен толмешкына, сатунат, интеллигент павайнат уке ыльыч. Ме тышке-тушко лийна — иктат ужынат-колынат огыл. Ситыдымыжлан чыланнанат документат, билетат сумкаште лийыныт.

Кумытынат ик велыш кайышаш улына, сандене кушто йолын ошкылына, кушто поездыш билет деч посна шинчына — кучат, вес остановкеш волтен кодат. Милицийыш логална, документна укелан петырышт. Мемнам йодыштыт. “Документнам шолыштыч” манмылан огыт ÿшане. Вÿд дене темыме пластик кленча дене шойыч вуйым перат — пÿкен гыч камвозына гын, эше шындат. Вара луктын колтышт.

Йолын пöртылна, манаш лиеш. Кум самырык еҥлан иктат огеш чарне. Ик йолташна, кочде, ноен, ушыжым йомдараш тÿҥале. Ялыште ик кокай мемнам пукшен, малтен колтыш. Тиддеч вара вият пурыш. Самара деч вара шкетын кодым. Йÿдым йÿштö, ÿмбалнем футболко да трико гына — уждымемым ужым.

Башкортостан границыш толын шумек, корно денак йолын ошкылам, воктенем милиций машина чарныш. Машинаште “02” регионым ужмек, куанымем дене, кычкырен, шинчавÿд дене воштылаш тÿҥальым. Нунын дене порын ойласышна – мыйым ышт кучо”.

Изиш шып лиймек, рвезе уэш мутым лукто: ”Кугурак класслаште да тунем лекмекат, Красный Холмышко пошкудо ялла гыч толшо рвезе-влакым кучен кырена, оксаштымат налына ыле. Кызыт шонем да умылем, нуно ялысе улмыштлан титакан огытыл вет. Молан обижатленна гын?”

Рвезым волтен кодымо годым шыргыжалын пелештышым: “Красный Холмышто ик поро еҥ шукемеш, шонем”. “Ӱшанем!” — омсам петырен,  кидшым рÿзен кодо рвезе.

С. ИЗИБАЕРОВ

Усола ял, Балтач район

Добавить комментарий