Энергийжым перегена, а шкенамжым?..

Ме у лампылан пижынна, а Европа тоштыш пӧртылеш…

Ик кечын электросату кевытышке мийышым да 100 ваттан лампым йодым. А кевытче мане: «У ий гыч Российыште 100 ватт да кугурак куатан лампым ыштымым чарныме, ужалымаштат уке».

Тыгай лийшаш нерген колынам ыле гынат, тидыже кумылым волтыде ыш керт. Вет элыштына кызытат ты шотышто ӱчашымаш кая. Энергийым перегыше манме у лампын начаррак волгалтарымыж да йӱштыштӧ эркын чӱкталтмыж нерген пален налмеке, РФ президент Дмитрий Медведеват ӧрмалген, маныт. Тугеже таклан огыл.

У лампым кучылташ тӱҥалме верч шогышо-влак тӱҥ амал семын Европысо цивилизаций деч ты шотышто почеш кодмым ончыктат. Тушто 75 ден 100 ватт куатан лампылам 2009 ий гычак ужалаш чарыме, а 2011 ий сентябрь гыч 60 ваттанымат тыгаяк пӱрымаш вуча.

Но Евроушемыште У ий деч варак у шонымашке толыныт: тыгай пашалан пижме дене, очыни, вашкыме. Тусо промышленность, шымлымаш да энергетика йодыш шотышто комитетым вуйлатыше Г.Ройль ончычсо гай вольфрам шӱртан лампым ужалаш чарымым кораҥдышаш верч чылажымат ышташ шонымыж нерген каласен. Да тудо тидын дене гына ынеж серлаге, ынде энергийым перегыше у лампым ужалаш чарыше законопроектым луктыкташ шона.

Европышто вучыдымын пален налыныт: у лампе йырым-йырысе средалан лӱдыкшӧ, айдемын тазалыкшыланат эҥгекым ыштен кертеш, вет тушто ртуть уло. Тудо кенета пудырга але шалана гын, пӧлемыште ртуть норма деч 20 пачаш утларак лийын кертеш. Адакше ЕС эллаште тыгай лампым утильыш погаш йӧным ыштыме огыл. А Россий нергенже ойлыманат огыл.

Мо оҥайже, электросату кевытыште 100 ваттан лампым шым му, а икмыняр жап гыч туштак… 95 ватт куатаным нальым. Тидыже воштылтыш огыл мо: 100 ваттаным ужалаш чареныт гын, производитель-влак 5 ваттлан изирак куатаным ышташ шотым муыныт. Да пеш чын ыштеныт: тыгай лампе  калыклан кӱлеш. Вет кӱшыч виеш чарыме дене йодмашым пытараш ок лий. Да кӱлеш мо тудым, тыглай лампым, пытараш? Кӱлеш мо… лӱдыкшыдымым лӱдыкшан дене вашталташ?

Юрий Исаков

Добавить комментарий